Modzelewskiego a Św. Klara

Prezydent Andrzej Duda podpisał w piątek ustawę o zakazie propagowania komunizmu. Mamy rok na usunięcie na usunięcie z przestrzeni publicznej nazw upamiętniających osoby, organizacje wydarzenia i daty symbolizujące komunizm. 

Projekt ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej przygotowali senatorowie PiS. W lutym Senat podjął inicjatywę legislacyjną w tej sprawie.

Zgodnie z ustawą nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, w tym dróg, ulic, mostów i placów, nadawane przez jednostki samorządu terytorialnego nie mogą upamiętniać osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących komunizm lub inny ustrój totalitarny, ani w inny sposób takiego ustroju propagować.

W ustawie określono, że „za propagujące komunizm uważa się także nazwy odwołujące się do osób, organizacji, wydarzeń lub dat symbolizujących represyjny, autorytarny i niesuwerenny system władzy w Polsce w latach 1944-1989”.

Jednocześnie samorządy mają obowiązek zmiany dawniej nadanych nazw, jeśli związane są one z osobami, wydarzeniami i datami, które będą zakazane według ustawy. Zgodnie z nią, jeśli samorząd nie zmieni w wyznaczonym czasie dawniej nadanej nazwy, z mocy ustawy uznanej za zakazaną, wojewoda wyda w terminie trzech miesięcy zarządzenie zastępcze, po zasięgnięciu opinii IPN.

W ustawie zapisano, że zmiana nazwy dokonana na podstawie ustawy nie będzie miała wpływu na ważność dokumentów zawierających nazwę dotychczasową. Oznacza to, że np. dowód osobisty, mimo zmiany nazwy ulicy, przy której mieszka osoba legitymująca się nim będzie ważny, dopóki nie upłynie jego termin ważności. Jest to bardzo ważna informacja, gdyż samorządy nie poniosą w związku z tym wysokich kosztów. Zmienić należy będzie jedynie tabliczki ulic.

Według autorów projektu ustawy, w Polsce jest ok. 1200-1400 nazw miejsc, upamiętniających system komunistyczny.

Na Mokotowie jest np. ul. Modzelewskiego.

Zygmunt Modzelewski to stalinowski działacz komunistyczny, aktywista i funkcjonariusz partyjny i państwowy PRL, m.in. minister spraw zagranicznych w okresie budowy systemu dominacji sowieckiej w Europie Środkowej, ekonomista. Urodził się 15 kwietnia 1900 roku w Częstochowie. W 1917 roku wstąpił do rewolucyjnej Socjaldemokracji Królestwa Polskiego i Litwy. W 1918 – do Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Ze sfałszowanym paszportem wyjechał w 1923 roku do Francji. Tam w latach 1923–1937 był działaczem Francuskiej Partii Komunistycznej (a w latach 1924–1925 nawet członkiem Komitetu Centralnego FPK). Studiował na Uniwersytecie i w Szkole Nauk Politycznych w Paryżu, w 1928 roku obronił doktorat z ekonomii. W okresie dokonywanych przez Stalina czystek wyjechał do ZSRS. Nie ominęły go wewnętrzne porachunki w stalinowskiej partii: w latach 1937–1939 był więziony w ZSRS. Mimo tych doświadczeń pozostał zdyscyplinowanym komunistą i deklarował gotowość postępowania zgodnie z wytycznymi sowieckiej partii.
W 1943 roku był współzałożycielem Związku Patriotów Polskich – w tym okresie jednego z ważniejszych narzędzi realizacji polityki Stalina wobec Polski. Został także członkiem Centralnego Biura Komunistów Polskich. W 1944 roku wraz z innymi działaczami formalnie został członkiem Komitetu Centralnego PPR.
Budował podstawy systemu totalitarnego w Polsce. W 1944 roku został pierwszym dyrektorem agencji „Polpress”. Mianowano go „posłem” do powołanej przez PPR fasadowej Krajowej Rady Narodowej. W 1945 roku był ambasadorem komunistycznego „rządu” w Moskwie, a od czerwca 1945 do lutego 1947 – podsekretarzem stanu w zdominowanym w pełni przez PPR Ministerstwie Spraw Zagranicznych tzw. Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej.
Po sfałszowanych przez komunistów wyborach w lutym 1947 roku także został posłem z ramienia PPR. W ramach nowego rządu objął tekę ministra spraw zagranicznych (1947–1951). W latach 1951–1954 był rektorem Instytutu Nauk Społecznych przy KC PZPR. W latach szczytowego stalinizmu i powszechnego terroru był także członkiem Rady Państwa PRL. W kolejnych „wyborach” do sejmu w 1952 roku ponownie został posłem – tym razem PZPR, której nieprzerwanie był członkiem. Nieprzerwanie był też członkiem najwyższych gremiów partii komunistycznej – Komitetu Centralnego.
Przez Bolesława Bieruta odznaczony najwyższymi odznaczeniami – w tym Orderem Budowniczych Polski Ludowej. Zmarł w 1954 roku.

Ulica Zygmunta Modzelewskiego na Mokotowie leży w kilku miejscach. Rozciąga się od al. Wyścigowej do ul. Rzymowskiego, następnie ciągnie się do ul. Domaniewskiej, później następuje przerwa i ul. Domaniewska „wraca” w okolicach ul. Ksawerów i ciągnie się do ul. Malczewskiego, przecinając ul. Woronicza. W okolicach ul. Jana Pawła Woronicza znajduje się Telewizja Polska oraz Polskie Radio.  Jestem wielkim zwolennikiem, aby uporządkować ul. Modzelewskiego. Według mnie błędem jest to, że ta ulica jest podzielona na kilka części. Uważam, że przy okazji dekomunizacji, można było by doprowadzić do sytuacji, iż nie będzie fragmentów ulic, a każda ulica będzie jednolita. Św. Klara jest patronką radia i telewizji, a odcinek ul. Modzelewskiego, który przecina ul. Woronicza i biegnie do ul. Malczewskiego, przebiegając obok parafii Matki Boskiej Anielskiej i Zakonu Franciszkanów, leży własnie obok TVP i Polskiego Radia. Jestem wielkim zwolennikiem tego, aby choć ten kawałek ul. Modzelewskiego przyjął patrona w osobie Św. Klary.

„Asyż – oto miejsce, do którego od ośmiu wieków przybywają liczni pielgrzymi, aby rozważać boską legendę Klary, legendę, która wywarła ogromny wpływ na życie Kościoła i na historię duchowości chrześcijańskiej. Trzeba koniecznie w naszej epoce powtórzyć odkrycie św. Klary, gdyż ma ono doniosłe znaczenie dla Kościoła; trzeba koniecznie dokonać odkrycia tego charyzmatu, tego powołania. Konieczne jest ponowne odkrycie boskiej legendy Franciszka i Klary” (przemówienie Jana Pawła II w Asyżu, 12 marca 1982 roku).

Młodość

Klara urodziła się w Asyżu w 1193 lub 1194 r. Była najstarszą z trzech córek pana Favarone z rycerskiego rodu Offreduccio i jego żony Ortolany Fiumi. Rycerski ród Offreduccich należał do tzw. maiores, wiernych imperatorowi i zwyczajom feudalnym. Cztery lata później urodziła się druga ich córka Katarzyna, a w roku następnym – Beatrycze.

Matka Klary, gdy jeszcze nosiła ją w swoim łonie, w trakcie modlitwy usłyszała słowa: „Nie bój się, gdyż to dziecko zabłyśnie swym życiem jaśniej niż słońce!” Pod wpływem tych słów nadała dziewczynce imię Klara (z języka łacińskiego clara – jasna, czysta, sławna).

Powołanie

Klara wzrastała w atmosferze miłości i pobożności. Gdy miała 12 lat, w Asyżu zaczął swą działalność Jan Bernardone, przyszły św. Franciszek. Klara często spotykała się z nim, chcąc zrozumieć jego naukę. Rodzice dwukrotnie próbowali wydać ją za mąż, jednak nadaremnie. Klara poprosiła Franciszka, by zwrócił się z prośbą do biskupa Asyżu, aby mogła przyłączyć się do Braci Mniejszych, stając się ich siostrą. W Niedzielę Palmową 28 marca 1212 r. z całą rodziną poszła do Porcjunkuli. Po poświęceniu palm każdy odbierał palmę z rąk biskupa. Jednak biskup Gwidon sam podszedł do Klary, wręczając jej palmę. Gest ten był umówionym wcześniej znakiem zgody.

Tej samej nocy, razem z przyjaciółką Pacyfiką, opuściła potajemnie rodzinny dom, udając się do Porcjunkuli. Tam z rąk Franciszka przyjęła habit pokutny jako znak zaślubin z Jezusem Chrystusem i obcięła włosy. Po zakończeniu ceremonii bracia odprowadzili dziewczęta do klasztoru benedyktynek pod wezwaniem św. Pawła, leżącego dwa kilometry od Porcjunkuli.

Życie zakonne

W Wielki Piątek krewni pod wodzą głowy rodu, Monalda usiłowali nakłonić uciekinierkę do powrotu, ale ich wysiłki okazały się bezskuteczne. Kilka dni później Franciszek umieścił Klarę w klasztorze benedyktyńskim Sant Angelo di Panzo. Tego samego roku w kwietniu przyłączyła się do niej siostra Katarzyna. Franciszek wraz z Klarą przyjęli Katarzynę, nadając jej imię Agnieszka . Wkrótce Klara i inne siostry zamieszkały w małym klasztorze przy kościółku św. Damiana, który zbudował dla nich sam św. Franciszek. Klara została pierwszą ksienią klasztoru.

Modlitwom sióstr, adorujących Najświętszy Sakrament, zawdzięcza klasztor ocalenie podczas najazdu tatarskiego w 1241 roku. W następnym roku wojska cesarskie oblężyły Asyż, który również dzięki modlitwie został uratowany. XIII-wieczne obrazy przedstawiały ksienię z San Damiano w postawie pokornej adoracji z monstrancją w ręku. Ikonografia XVII i XVIII wieku wypaczyła tę ideę. Wizerunki tego okresu ukazują Klarę, idącą z monstrancją w kierunku Saracenów.

Ksieni wraz z siostrami wsłuchiwała się w głos przemawiającego Pana. Rozważała i zgłębiała Jego słowo, pochylając się nad tekstem Pisma Świętego. Świadectwem tego są jej pisma. Przede wszystkim cztery listy do św. Agnieszki z Pragi i list do Ermentrudy, w których przytacza cytaty z Biblii, dzieli się tym, czym sama żyje.

Franciszek bardzo cieszył się z powstania tej rodziny żeńskiej, gdyż klaryski miały odtąd stanowić zaplecze pokuty i modlitwy dla braci zajętych pracą apostolską. Zakon sióstr nosił nazwę Pań Ubogich. Potem nazwano je II Zakonem, a popularnie klaryskami. W 1215 roku Innocenty III nadał zakonowi Klary „przywilej ubóstwa”. Odtąd siostry nie mogły posiadać żadnej własności, a miały utrzymywać się jedynie z pracy własnych rąk. Do zakonu wstępowały głównie córki szlacheckie, pozostawiając wszystko i wybierając skrajne ubóstwo.

Klara prowadziła życie bardzo surowe, wypełnione częstymi postami i nocnymi czuwaniami. Już za życia dokonywała cudów, m.in. cudownie rozmnożyła chleb dla głodnych sióstr, uzdrawiała je, wyjednała im opiekę Jezusa. Pod koniec życia doznała cudownej łaski: gdy nadeszła noc Narodzenia Pańskiego, osłabiona i chora Klara pozostała na swym posłaniu. Otrzymała jednak łaskę widzenia i słyszenia Pasterki, odprawianej w pobliskim kościele przez Franciszka i jego braci. Właśnie ze względu na to wydarzenie św. Klara uznawana jest za patronkę telewizji.

Śmierć i kanonizacja

W 1224 r. Klara zapadła na zdrowiu. Odtąd choroba będzie jej towarzyszyć aż do śmierci – przez 28 lat. W tym czasie wspólnota bardzo szybko się rozrasta. W 1228 r. na terenie Italii istniały już 24 klasztory. W 1247 r., 21 lat po śmierci Franciszka, papież Innocenty IV daje mniszkom nową regułę, w której imię św. Benedykta zastąpiono imieniem św. Franciszka. Jednak Klara niezadowolona z tych przepisów prawnych, przystąpiła do opracowania własnego prawa, opartego o regułę św. Franciszka. Regułę Klary zatwierdzono i w 1253 r. promulgowano.

Klara w klasztorze św. Damiana spędziła 42 lata. Zmarła 11 sierpnia 1253 roku – wyczerpana przez posty, umartwienia i nocne czuwania. Następnego dnia odbył się jej uroczysty pogrzeb, któremu przewodniczył papież Innocenty IV. Ciało Klary złożono w grobie, w którym przedtem spoczywało ciało św. Franciszka. Już dwa lata później Aleksander IV, po zebraniu koniecznych materiałów kanonizacyjnych, ogłosił ją świętą. Papież Aleksander IV dokonał jej uroczystej kanonizacji w Anagni w 1255 roku, a papież Urban IV w bulli z 18 października 1263 r. ogłosił ją patronką drugiego zakonu franciszkańskiego.

W 1260 r. ciało św. Klary przeniesiono do nowej bazyliki jej imienia. Grób Świętej odnaleziono po 590 latach i po ukończeniu zabiegów konserwatorskich i rekonstrukcyjnych, szczątki umieszczono w mosiężnej trumnie.

W 1953 r. na 700-lecie śmierci duchowej siostry św. Franciszka szczątki ubrano w brązowy habit zakonny, a papież Pius XII ogłosił ją patronką telewizji, wydając breve Clarius explendescit (14 II 1958 r.). Motywację jego decyzji stanowiła wizja Świętej, która w noc Bożego Narodzenia 1252 roku w mistyczny sposób widziała i słyszała Pasterkę w kościele św. Franciszka w Asyżu.

Ikonografia

Św. Klara najczęściej przedstawiana jest z monstrancją w ręku. Uznawana jest za patronkę radia i telewizji,

1 thought on “Modzelewskiego a Św. Klara

Możliwość komentowania jest wyłączona.